Górnicze tradycje Śląska

W dniu 5 grudnia uczniowie klasy 4a i 4b naszej szkoły uczestniczyli w spotkaniu z górnikami w Galerii Książki. Podczas tej wyprawy rozstrzygnięto konkurs plastyczny zatytułowany „Górnicze tradycje Śląska”. Miło nam poinformować, że nasi uczniowie bardzo dobrze zaprezentowali się w tym konkursie. II miejsce zajęła Alicja Mróz z klasy 4b, a wyróżnienie zdobył Szymon Tokarski z klasy 4a. Nasi bohaterowie zostali nagrodzeni dyplomami, medalami oraz nagrodami rzeczowymi. Wszyscy biorący udział w rywalizacji otrzymali pamiątkowe dyplomy i medale oraz czapeczki –mikołajki i słodycze.

W czasie spotkania dzieci mogły posłuchać śląskiej mowy, poznały legendę o dobrym duchu kopalni- Skarbniku, dowiedziały się, dlaczego Barbara jest patronką górników. Szanowni goście zaprezentowali czapkę górniczą-„czako”, opowiedzieli o godle i barwach górniczych. To było bardzo ciekawe i pouczające wydarzenie.

Czako górnicze

 Czako (z niemieckiego „tschako”, z węgierskiego „csákó”) to  wysoka, sztywna czapka z płaskim denkiem, wykonana z tektury i ma wysokość 12,5 cm. Czako ociągnięte jest czarną krepą. Z przodu ma godło górnicze, z lewej strony ma  zamocowany pióropusz z kogucich piór.

Pióropusz zielony – zdobi czaka munduru galowego generalnego dyrektora górniczego i generalnego dyrektora górnictwa
Pióropusz biały  – zdobi czaka munduru galowego techników, inżynierów i dyrektorów górniczych
Pióropusz czarny – zdobi czaka munduru galowego aspirantów i górników
Pióropusz czerwony – zdobi czaka munduru galowego orkiestry

Godło górników

Godłem jest perlik (młot) i żelazko (krótki kilof). Służyły one górnikom do rozbijania rud i węgla

Barwy górnicze

Barwy górnicze to czerń i zieleń. Pierwsza jest symbolem podziemnych ciemności, a druga górniczych tęsknot za zielenią lasów i pól w czasie pracy pod ziemią.

Patronka górników – Święta Barbara

Według legendy ta nieprzeciętnej urody dziewczyna, żyjąca na przełomie III i IV wieku, została przez swego ojca – Dioskura, władcę krainy Nikodemia, ścięta mieczem za przejście na chrześcijaństwo. W czasie tej okrutnej egzekucji piorun zabił jej ojca. Jak głosi legenda, dlatego właśnie święta Barbara jest patronką ludzi „narażonych na wybuchy”: artylerzystów, górników, pracowników prochowni. Górnicy przyjęli Ją za patronkę także dlatego, że podczas jednej z ucieczek przed prześladowaniami schroniła się wśród skalników. Patronat św. Barbary przyjęli górnicy prawie na całym świecie, a jej kult do Polski przybył w średniowieczu z terenów dzisiejszych Czech. Dla wszystkich zatrudnionych w górnictwie 4 grudnia jest dniem wolnym od pracy i poświęconym wypoczynkowi po całorocznym trudzie. Wtedy też odbywa się wiele związanych z tradycją uroczystości, zwanych Barbórką. W Polsce Święta Barbara kojarzona jest przede wszystkim z górnictwem. Jej obrazy lub figury znajdują się nie tylko w kopalnianych cechowniach, ale i w górniczych domach i kościołach.

Wioleta Guzdek